Ochrona przyrody w powiecie kępińskim

        25 kwietnia na łąkach w pobliżu Bralina można było obserwować sarny i nie było by w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że jedna z nich była całkowicie biała. Nietypowa sarna żerowała na łąkach w stadzie razem z 16 innymi przedstawicielami swego gatunku o normalnym wyglądzie. Nie wyglądała na odtrąconą, inne zwierzęta raczej nie zwracały na nią uwagi, a ona sama zachowywała się jak na sarnę przystało.
        Tę zmianę wywołało bielactwo (albinizm), które zdarza się u wielu gatunków zwierząt. Widywano już białe nietoperze, gupiki (rybki), spotykano także białe wilki. W lipcu 2004 roku koło Ostrzeszowa obserwowano całkowicie białą jaskółkę dymówkę, a kilka lat temu w Kępnie kawkę. Albinizm występuje również u roślin, jednak zagadnienie te należałoby rozpatrzyć oddzielnie.
        Albinizm, objawia się brakiem pigmentu w skórze, sierści, piórach oraz tęczówce oka. Osobniki takie określane jako albinosy mają czerwone oczy, co wynika z widocznych naczyń krwionośnych. Bielactwo może mieć charakter genetyczny lub nabyty. Na północy bielactwo może mieć charakter fizjologiczny i być związane z zimą (zmiana futra na białe). Dotyczy wtedy barwy sierści bez zmiany barwy oka.
        Skąd się biorą białe zwierzęta? Oto krótkie wyjaśnienie biologiczne. W przypadku albinotyzmu wrodzonego warunkowane jest ono recesywnym genem powodującym brak tyrozynazy, czyli enzymu, który bierze udział w syntezie melaniny. Oznacza to, że geny te muszą być odziedziczone po obu rodzicach, którzy są nosicielami tego schorzenia (są heterozygotami pod względem tego genu). Wyróżniamy także bielactwo wrodzone częściowe, które dziedziczone jest w inny sposób. Do ujawnienia się choroby wystarczy odziedziczenie nieprawidłowego genu tylko od jednego z rodziców. Przekazanie tego genu nie zawsze wywołuje charakterystyczne dla tego schorzenia objawy, ale jeżeli wystąpią, to pojawiają się od urodzenia i mają charakter trwały. W przypadku tej odmiany nie mamy do czynienia z błędami w syntezie melaniny w istniejących melanocytach, lecz zupełny brak (albo ich uszkodzenie) samych melanocytów. Może tu wystąpić różnobarwność tęczówki.
        Innym typem bielactwa jest bielactwo nabyte, które cechuje się rozpadem komórek barwnikowych - melaocytów. U ludzi występuje aż u 1% populacji. Przyczyny mogą mieć podłoże genetyczne, pewną rolę w schorzeniu mogą odgrywać zjawiska autoimmunologiczne (układ odpornościowy atakuje komórki własnego organizmu) związane z niszczeniem melanocytów. Istnieje także związek choroby z układem nerwowym. Częściowe bielactwo, częste zwłaszcza u kosów (czarne ptaki z pomarańczowym dziobem) w mieście, być może jest wywoływane przez jakieś zanieczyszczenia, które prowadzą do uszkodzenia melanocytów.
        Albinizm może prowadzić do upośledzenia wzroku lub słuchu. U ptaków może także powodować szybsze niszczenie piór i w konsekwencji może prowadzić do lekkiego upośledzenia lotu. Może też dojść do zaburzeń w funkcjonowaniu układu nerwowego i często towarzyszą mu także inne choroby. Jak widać u dzikich zwierząt albinizm całkowity może zwiększyć śmiertelność, ale póki co nasza sarna radzi sobie dobrze.

↑